برای نصب پایتون باید توجه داشته باشیم که Django 5.0 از نسخه پایتون 3.10، 3.11 و 3.12 پشتیبانی میکند و در مثالهای این کتاب از Python 3.12 استفاده شده است. اگر از لینوکس یا macOS استفاده میکنید احتمالاً Python بهصورت پیشفرض نصب شده است. در ویندوز، باید Python را از سایت python.org دانلود کنید. از آدرس https://www.python.org/downloads/ میتوانید نسخه مناسب سیستمعامل خود را دریافت کنید.
آیا پایتون روی ویندوز یا لینوکس من نصب شده است؟
- در ویندوز، در منوی Start عبارت powers را جستجو و Windows PowerShell را باز کنید. همچنین میتوانید cmd را جستجو کرده و Command Prompt را اجرا نمایید، برای بررسی نصب Python 3 در سیستم، کامندلاین دستگاه را باز کنید.
- در macOS با فشردن Command + spacebar و تایپ Terminal، برنامه Terminal.app را اجرا کنید.
سپس دستور زیر را در خط فرمان وارد کنید تا مطمئن شوید Python 3 نصب است:
python3 --version
اگر پیامی مشابه پیام زیر را دیدید، یعنی Python 3 روی رایانهٔ شما نصب شده است:
Python 3.12.3
اگر با خطا مواجه شدید، به جای python3 از دستور python استفاده کنید. در ویندوز بهتر است دستور py را جایگزین کنید.
اگر نسخهٔ نصبشدهٔ Python شما کمتر از ۳٫۱۲ است یا Python نصب نیست،
دانلود و نصب پایتون روی ویندوز و مک و لینوکس
میتوانید Python 3.12 را از آدرس https://www.python.org/downloads/ دریافت و نصب کنید. در این سایت ورژنهای Python برای ویندوز، macOS و لینوکس موجود است.
در طول این کتاب هر جا در کامندلاین از Python نام برده شود، از دستور python استفاده میکنیم؛ گرچه بعضی سیستمها ممکن است نیاز به python3 داشته باشند. اگر در لینوکس یا macOS کار میکنید و نسخهٔ پیشفرض سیستم Python 2 است، برای استفاده از Python 3 باید دستور python3 را اجرا کنید. توجه داشته باشید که Python 2 در ژانویهٔ ۲۰۲۰ به پایان عمر رسیده و نباید دیگر استفاده شود.
در ویندوز،دستور python نسخهٔ پیشفرض Python راه اجرا میکند ولی دستور py لانچر Python است که در نسخه Python 3.3 معرفی شده. این لانچر نسخههای نصبشده روی سیستم را تشخیص میدهد و بهطور خودکار آخرین نسخه را اجرا میکند. به همین دلیل در ویندوز بهتر است از دستور py استفاده کنید. اطلاعات بیشتر دربارهٔ راهانداز Python در ویندوز را میتوانید در https://docs.python.org/3/using/windows.html#launcher بخوانید.
در ادامه، یک محیط مجازی Python برای پروژهٔ خود میسازیم و کتابخانههای لازم را نصب میکنیم.
ایجاد یک محیط مجازی پایتون
هنگام نوشتن برنامههای Python معمولاً از بستهها و ماژولهایی استفاده میکنید که در کتابخانهٔ استاندارد وجود ندارند. ممکن است برنامههای مختلف شما به نسخههای متفاوتی از یک ماژول نیاز داشته باشند، اما فقط یک نسخه از آن میتواند روی کل سیستم نصب شود و بهروزرسانی آن ممکن است سایر برنامهها را دچار مشکل کند.
برای حل این مشکل از محیطهای مجازی Python استفاده میشود. در محیط مجازی میتوانید ماژولها را بهصورت جداگانه نصب کنید، بهطوری که هر محیط باینری Python و مجموعهٔ مستقل بستههای خود را در پوشهٔ site-packages داشته باشد. از نسخهٔ ۳٫۳ به بعد، کتابخانهٔ venv در Python موجود است که امکان ایجاد محیطهای مجازی سبک را فراهم میکند؛ با استفاده از آن میتوانید برای پروژههای مختلف از نسخههای متفاوت بستهها استفاده کنید و نیازی به دسترسی مدیریتی برای نصب بستهها نداشته باشید.
اگر از لینوکس یا macOS استفاده میکنید، برای ایجاد محیط مجازی دستور زیر را اجرا کنید:
python -m venv my_env
اگر سیستم شما Python 2 دارد و Python 3 را نصب کردهاید، بهجای دستور python از python3 استفاده کنید.
در ویندوز از دستور زیر بهره ببرید:
py -m venv my_env
این دستور از راهانداز Python استفاده میکند. پس از اجرا، پوشهای به نام my_env ایجاد میشود که محیط Python شما در آن قرار دارد و بستههای نصبشده در آن داخل مسیر my_env/lib/python3.12/site-packages ذخیره میشوند.
برای فعالسازی محیط مجازی در لینوکس یا macOS:
source my_env/bin/activate
و برای ویندوز:
.\my_env\Scripts\activate
وقتی محیط فعال است، نام آن در پرانتز پیش از خط فرمان دیده میشود:
(my_env) zenx@pc:~ zenx$
هر زمانی میتوانید با دستور deactivate محیط را غیرفعال کنید. اگر در این قسمت دچار مشکل شدید میتوانید ویدیو نصب محیط مجازی بصورت ساده را تماشا کنید.
